KAS Magazine 9-2011

KAS Magazine 9-2011

Eigen vakbond voor de tuinbouw?

Het eerste weekend van december kan de geschiedenis ingaan als het geboorteweekend van De Nieuwe Vakbeweging met het Overijsselse Dalfsen als geboorteplaats. Daar besloten de voorzitters van de negentien bij de FNV aangesloten vakbonden om de grootste vakcentrale van Nederland op te heffen en te vervangen door De Nieuwe Vakbeweging, de werktitel van de opvolger van de FNV.

Wat gaat er veranderen in de Nederlandse vakbeweging? De website van de FNV geeft twee sleutelwoorden: openheid en keuzevrijheid. Keuzevrijheid betekent dat mensen zelf kunnen kiezen van welke vakbond zij lid worden. Nu wordt dat voor hen bepaald; alle sectoren van de Nederlandse economie zijn tussen de bestaande vakbonden verdeeld. Dát bepaalt van welke vakbond een werknemer lid moet worden.

Openheid betekent dat De Nieuwe Vakbeweging niet exclusief zal bestaan uit vakbonden die nu bij de FNV zijn aangesloten. Ook bonden van jongeren, ouderen en zzp’ers kunnen zich erbij aansluiten. Evenals de vakbonden die nu zijn aangesloten bij de andere vakcentrales, CNV en MHP. Die bleven beiden buiten de FNV toen het socialistische NVV en het katholieke NKV in de  jaren ’70 van de vorige eeuw fuseerden.

Als keuzevrijheid en openheid serieus genomen blijven worden kan dat vergaande gevolgen voor de Nederlandse vakbeweging hebben. Het betekent dat werknemers zich als beroepsgroep kunnen organiseren binnen één vakbond. In de media worden bonden van schoonmakers, automonteurs en beveiligers als mogelijke voorbeelden genoemd. Maar ook een vakbond van tuinbouwpersoneel behoort tot de mogelijkheden.

Als de leden van de huidige vakbonden FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen zich bij De Nieuwe Vakbond voor Tuinbouwpersoneel zouden aansluiten zal de sector door één eigen vakbond vertegenwoordigd worden. Die vakbond kan zijn eigen beleid bepalen, zijn eigen cao-inzet, zijn eigen ledenservice. Beleid, cao-inzet en ledenservice kunnen volledig op de tuinbouw worden afgestemd.

Eén vakbond voor tuinbouwpersoneel in loondienst, als uitzendkracht of als zzp’er kán binnen de decemberafspraken van Dalfsen gerealiseerd worden. Of dat daadwerkelijk gebeurt valt echter te betwijfelen. Het zou betekenen dat de grootste vakbond van Nederland, FNV Bondgenoten, wordt opgesplitst in afzonderlijke vakbonden voor de vele sectoren die zij nu omvat en dat het CNV zijn eigen identiteit opgeeft.

De Nieuwe Vakbeweging, waarvoor de basis begin december in Dalfsen werd gelegd, zal er wel komen. De spanningen tussen de bij de FNV aangesloten vakbonden waren  hoog opgelopen. Het interne conflict over het pensioenakkoord was daarvan slechts één voorbeeld. Maar de erkenning dat het oude gedoemd is te verdwijnen geeft nog geen garantie op écht iets nieuws.