KAS Magazine 8-2011

KAS Magazine 8-2011

Benedictijnse medezeggenschap

Deze week begeleidde ik als moderator een leiderschapsleergang. De leergang werd gegeven in de Willibrordus Abdij, een klooster in de buurt van Doetinchem. Het klooster wordt bewoond door zes Benedictijner monniken. Maar er is altijd een veelvoud aan deelnemers aan leergangen, cursussen en bezinningsdagen in het klooster aanwezig. Een mooie combinatie van ingetogen rust en levendige bedrijvigheid, waarbij de monniken de specifieke kloostersfeer zorgvuldig weten te bewaren.

Bezoekers van het klooster kunnen kennis maken met de Regel van Benedictus, de stichter van de Benedictijner kloosterorde. Benedictus leefde van 480 tot 547 en wordt algemeen gezien als de vader van het kloosterleven in de Rooms-Katholieke kerk. De Regel van Benedictus lijkt op het eerste gezicht gedateerd. Maar wie de regel goed leest komt tot een andere conclusie. De regel blijkt juist verrassend actueel te zijn en een schat aan richtlijnen te bevatten voor het hedendaagse leven.

Eén van de hoofdstukken van de Regel gaat over de besluitvorming in het klooster. De abt, de gekozen (!) leidinggevende van het klooster mag – nee: moet – volgens de Regel in veel zaken beslissen. Als dat zaken van enig belang zijn moet de abt zich laten consulteren door de priors die in een klooster de abt terzijde staan. Maar, als er in het klooster iets écht belangrijks moet gebeuren, roept de abt volgens de Regel van Benedictus álle broeders bijeen en luistert hij naar hun raad.

In de praktische toepassing van de Regel kan de abt op eigen gezag overgaan tot de aanschaf van een nieuwe computer. Voor de aanschaf van een nieuwe auto zal hij zijn priors raadplegen. Maar voor de verkoop van 50 hectare tot het klooster behorende bosgrond eist de Regel dat hij alle broeders bij elkaar roept en hen de gelegenheid geeft zich erover uit te spreken. Pas wanneer iedereen zijn mening heeft gegeven – ook de jongeren, zegt de Regel nadrukkelijk – kan de abt de beslissing nemen.

Medezeggenschap heeft vandaag de dag geen al te goede naam. Werkgevers vinden vaak dat er te veel wordt gepraat over onbelangrijke zaken. Werknemers vinden vaak dat de echte beslissingen al genomen zijn voordat zij hun mening hebben kunnen geven. Van zulke medezeggenschap wordt inderdaad niemand vrolijk. Misschien dat de Regel van Benedictus daar iets aan kan veranderen door zeggenschap toe te spitsen op de zaken die er écht toe doen, maar dan ook iedereen bij de beslissing te betrekken.